🌾 कृषि आणि उपजीविका 🌾 “शेती हीच संपत्ती — उपजीविकेतून आत्मनिर्भरतेकडे!”

🚜 ‘कृषि आणि उपजीविका’ हा विभाग शेतकऱ्यांच्या आर्थिक प्रगतीसाठी आणि ग्रामीण विकासासाठी राबवण्यात आलेल्या उपक्रमांचं दर्शन घडवतो.
🌱 या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश शाश्वत शेती पद्धतींचा अवलंब करून उत्पन्न आणि रोजगार वाढवणं आहे.
💧 ठिबक सिंचन, सेंद्रिय शेती, आणि पावसाचं पाणी साठवण यांसारख्या नवकल्पना यामध्ये प्रोत्साहित केल्या जातात.
👨‍🌾 शेतकऱ्यांना प्रशिक्षण, मार्गदर्शन आणि सरकारी योजनांची माहिती उपलब्ध करून दिली जाते.
🌾 धान्य, फळ, फुलं आणि भाजीपाला उत्पादनातील विविधता वाढवून बाजारपेठेतील संधी निर्माण केल्या जातात.
💰 स्वयंरोजगार, लघुउद्योग आणि कृषी-आधारित व्यवसायांद्वारे गावातच रोजगार उपलब्ध केला जातो.
🤝 महिला स्वयंसहायता गट, युवक मंडळ आणि सहकारी संस्था कृषी विकासात सक्रिय सहभाग घेत आहेत.
📊 कृषी उत्पादनाचा नोंदवही पद्धतीने मागोवा घेण्यासाठी डिजिटल साधनं आणि अॅप्सचा वापर सुरू आहे.
🌍 पर्यावरणपूरक शेती आणि स्थानिक उत्पादनांच्या मूल्यवर्धनावर विशेष भर दिला जातो.
🏅 ‘कृषी आणि उपजीविका’ विभाग गावाच्या आर्थिक स्वावलंबन, पर्यावरण संवर्धन आणि सामाजिक विकासाचं मूळ केंद्र बनत आहे.